Aile toplumsal yaşamın bir parçası olup, birlikte yaşamın temellendiği bir kurumdur.
Çocuğun kişilik gelişiminde anne babaların çocuklara karşı takındıkları olumlu ya da olumsuz
tutumlar önemli bir yer tutmaktadır. Çocuklarınızın davranışlarından aileleri olarak sizler
sorumlusunuz ve her an onlara model olmaktasınız. Onların kişiliklerine sizler şekil vermektesiniz.
Bunu bilerek davranmalı ve onlara uygun modeller olmalısınız.
Çocukluk döneminde ailenin kullandığı eğitim ve disiplin yaklaşımında otoriter ve aşırı
baskıcı tutumlar, konulan yasaklar çocuğu öfkeye sürükler. Ergenlik döneminde ise genç, iki temel
istek arasında bocalar. Bir taraftan ailesinden kopmak, bağımsız olmak isterken, diğer taraftan
güvensizlik ve yetişkinlerin desteğine duyulan ihtiyaç, çatışmalara bunun sonucunda da öfkeye
sebep olur.
Öfkelenmek denildiğinde genellikle insanların aklına olumsuz bir duygu gelir. Ancak
öfke sağlıklı ve normal bir duygudur. Sağlıksız olan öfkenin saldırganlığa dönüşmesidir.
Öfkeli, Saldırgan ve Şiddete Eğilimli Çocukların Özellikleri Nelerdir?
_ Evde, okulda ve çevrede sürekli sorun yaratırlar.
_ Yetişkinlerle sürekli çatışma içindedirler.
_ Yalnız olma ve reddedilme duygularına sahiptirler.
_ Okulda ilgi ve başarıları düşüktür.
_ Yazılarında, resimlerinde ya da konuşmalarında şiddet ifadelerine sık rastlanır.
_ Aşırı hareketlidir, kendilerini kontrol etmekte zorluk çekerler.
_ Farklı birey ve ortamlara uyum sağlamakta zorlanırlar.
_ Cezadan hiç etkilenmez ya da bir süre etkilenmiş görünürler.
_ Hep kendilerini haklı çıkarmaya çalışırlar.
_ İlgisizlikten hoşlanmazlar, sağlıklı yollarla alamadıkları ilgiyi olumsuz davranışlarıyla
almaya çalışırlar.
Çocukların Öfkeli, Saldırgan ve Şiddete Eğilimli Olmalarının Nedenleri Nelerdir?
_ Anne babanın aynı durum ve davranışlar karşısında çocuğa tutarsız davranması. (Birinin
takdir ettiği davranışı, diğerinin azarlaması gibi.)
_ Şiddet içerikli bilgisayar oyunlarının çocuk üzerinde bıraktığı olumsuz etkiler.
_ Şiddet ya da suç içerikli davranışları olan arkadaşlarından etkilenme.
_ Bazı çocuklar kalıtsal olarak doğuştan daha öfkeli ve sinirli olabilirler.
_ Çocuğun aile içerisinde haksızlığa uğraması ve fiziksel cezaya maruz kalması.
_ Kardeşi ya da diğer çocuklarla kıyaslanması, çok sık eleştirilmesi ve çocuktan
yapamayacağı şeylerin beklenmesi.
_ Okul başarısızlığının yarattığı yetersizlik duygusu.
_ Sevgisiz ve hoşgörüsüz bir aile ortamında yetişmesi.
_ Ailenin sık sık öfkelenerek, isteklerini bu yolla gerçekleştirdiğini gören çocuklar,
öfkelenmeyince, kendilerinin dinlenmeyeceğini öğrenirler.
_ Sürekli bir hastalığı olan çocuk, hastalığı nedeniyle öfkeli ve saldırgan olabilir.
_ Duygu ve düşüncelerini sağlıklı yollarla ifade etmeyi bilmeyen çocuklar, öfkeli ve
saldırgan olabilirler.
Anne Babaya Öneriler
_ Şiddet içerikli herhangi bir davranışı asla NORMAL olarak değerlendirmeyin.
_ Çocuğunuzun seyrettiği programları, ilgilendiği alanları bilin ve gerektiğinde müdahale
edin. Çocuğunuz için olumsuz olduğunu düşündüğünüz T.V. programlarını sizde izlemeyin.
_ Sorunları şiddet yoluyla çözen bir model olmaktan kaçının. Ona vurmayın, kişiliğine
saldıracak sözler söylemeyin.
_ Anne baba olarak çocuğun yaşadığı sorunlarda, birlikte sorumluluk alın ve ortak bir
tutum içerisinde olun.
_ Çocuk öfkelenmesin diyerek, onun her istediğini yapmasına izin vermeyin.
_ Çocuğunuzun kimlerle birlikte, nerede olduğundan ve neler yaptığından haberdar olun.
_ Arkadaşlarını onaylamasanız bile, daha iyi tanımak ve kontrol altında tutmak için, ara
sıra evinize çağırın.
_ Çocuğunuza sorumluluklar verin ve onun sorumluluklarını yüklenmeyin.
_ Olumsuz davranışlarının ortadan kalkması için, iyi hissedecekleri bir faaliyet alanına
yönlendirerek, kendilerini daha etkili bir yolla ifade etmelerine yardımcı olun. (Spor, sanat ve
kültürel faaliyetlere yönlendirmek.)
_ Sürekli olumsuz davranışlarıyla ilgilenmek ve uyarmak yerine, olumlu davranışlarını da
görerek övün. Böylece kendini seven ve özgüveni yeterli çocuklar yetiştirirsiniz. Bu duygulara
sahip çocuklar, öfkelerini sağlıklı yollarla ifade ederler.
_ Çocuğunuzun söylediklerini dikkatlice dinleyin, onu dinlerken başka işlerle uğraşmayın.
_ Bağırarak ve olumsuz cümleler kullanarak onu asla küçük düşürmeyin.
_ Çocuğunuz öfkelendiğinde, sakin olun, ani tepkiler vermeyin, dinleyip anlamaya çalışın.
Sakinleştiğinde sorunla ilgili konuşun, öfkelenmeden sorunu nasıl çözebileceği konusunda
tartışın.
_ Suç kapsamına giren bir davranışta bulunduğunu öğrendiğinizde görmezlikten gelmeyin
ve hemen yardım alın. Gerekirse içinde bulunduğunuz çevreyi değiştirin.
Öfke ve saldırganlık ne kadar şiddetliyse durum o kadar önemlidir, önemseyin.
Çocuğunuza Karşı Kontrolünüzü Kaybedeceğinizi Hissediyorsanız;
_ Hemen durun ve sakinleşmek için bekleyen. Çocuğunuza çok öfkeli olduğunuzu ve
sakinleşene kadar bu konuyu konuşmak istemediğinizi söyleyin.
_ Problem ne? Kendi içinizde açıkça söyleyin ve yaşadığınız duyguyu bulmaya çalışın.
(kırgınlık, can sıkıntısı, endişe, korku vs.)
Ne hissettiğinizi bulduktan sonra düşünün. Şimdi ne yapabilirim? Zihninizde birkaç çözüm
bulun. Size ve karşınızdakine zarar vermeyecek en iyi çözümü seçin.
_ Eğer kızgınlığınız çok yoğun ise o an bir şey yapmayın, o ortamdan uzaklaşın.
Sakinleşene kadar orada kalın.
_ Daha sonra, sakin olduğunuz bir zamanda onunla görüşün, kendinizi ifade edin.
Çocuğunuz ne kadar kışkırtıcı olursa olsun, sükûnetinizi kaybetmeyin ve şiddete
başvurmayın. Unutmayın! Tüm bunları yapmakla, bir yandan onu ve kendinizi incitmekten
kaçınırken, diğer yandan da ona öfkenin nasıl kontrol edilebileceğini öğretmiş olursunuz
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder